దేశంలో యూపీఐ చెల్లింపుల వినియోగం విపరీతంగా పెరిగిపోయింది. ఫోన్‌పే, గూగుల్ పే, వివిధ యూపీఐ యాప్స్, డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డ్‌ల ద్వారా ప్రతిరోజూ కోట్లాది రూపాయల లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయి. అయితే డిజిటల్ టెక్నాలజీ ఎంత వేగంగా విస్తరిస్తోందో.. సైబర్ నేరగాళ్లు, ఆన్‌లైన్ మోసాలు కూడా అదే స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయి. అమాయకుల ఖాతాలను హ్యాక్ చేయడం, నకిలీ లింక్‌ల ద్వారా డబ్బులు కాజేయడం ఎక్కువైంది. ఈ క్రమంలో డిజిటల్ లావాదేవీల భద్రతను మరింత కట్టుదిట్టం చేయడానికి భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ రంగంలోకి దిగింది. ఆన్‌లైన్ మోసాలకు చెక్ పెట్టేందుకు బ్యాంక్యేతర చెల్లింపు వ్యవస్థ ఆపరేటర్ల కోసం అత్యంత కఠినమైన కొత్త సైబర్ భద్రతా మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.

ఆర్బీఐ తీసుకువచ్చిన ఈ కొత్త నిబంధనల్లో అత్యంత ముఖ్యమైనది ఆరు గంటల నిబంధన. దేశంలోని ఏదైనా చెల్లింపుల సంస్థలో సైబర్ దాడి జరిగినా, తీవ్రమైన సిస్టమ్ అంతరాయం ఏర్పడినా లేదా చెల్లింపుల సెటిల్‌మెంట్‌లో జాప్యం జరిగినా ఆ సంస్థలు క్షణం కూడా ఆలస్యం చేయకుండా ఆర్బీఐకి సమాచారం అందించాలి. సమస్యను గుర్తించిన కేవలం ఆరు గంటల్లోపే పూర్తి వివరాలతో కూడిన రిపోర్ట్‌ను సెంట్రల్ బ్యాంకుకు సమర్పించాలి. దీనివల్ల సమస్య తీవ్రతను ముందే అంచనా వేసి తక్షణ రక్షణ చర్యలు చేపట్టడానికి ఆర్బీఐకి అవకాశం లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా సైబర్ సెక్యూరిటీ ఘటన లేదా మోసం జరిగిన ఆరు గంటల్లోపు భారత కంప్యూటర్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టీమ్‌కు కూడా తప్పనిసరిగా నివేదించాలి.

Also Read : యూపీ ఎన్నికలపై కాంగ్రెస్ ఫోకస్.. అఖిలేశ్‌తో పొత్తు చర్చలకు ప్రియాంక!

యూజర్ల వ్యక్తిగత ఖాతాల భద్రతను కాపాడేందుకు ఆర్బీఐ మరో అద్భుతమైన నిబంధనను తీసుకువచ్చింది. వినియోగదారులు తమ రిజిస్టర్డ్ మొబైల్ నంబర్ లేదా ఈమెయిల్ చిరునామాను మార్చినప్పుడు.. సిస్టమ్‌లో 12 గంటల కూలింగ్ ఆఫ్ పీరియడ్ తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలి. ఒకవేళ మీ ఖాతాను ఎవరో హ్యాక్ చేసి నంబర్ మార్చడానికి ప్రయత్నిస్తే ఈ 12 గంటల వ్యవధిలో ఆ అనుమానాస్పద లావాదేవీలను అడ్డుకోవడానికి ఖాతాను సురక్షితంగా ఉంచుకోవడానికి తగిన సమయం దొరుకుతుంది. ఇది సైబర్ దొంగలకు పెద్ద షాక్ అనే చెప్పవచ్చు.

కేవలం యాప్‌లు మాత్రమే కాకుండా వాటి వెనుక పనిచేసే థర్డ్-పార్టీ సాఫ్ట్‌వేర్ భద్రతపై కూడా ఆర్బీఐ ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. చెల్లింపు సంస్థలు ఉపయోగించే బయటి కంపెనీల సాఫ్ట్‌వేర్‌లో చిన్న లోపం ఉన్నా అది మొత్తం వ్యవస్థను ప్రమాదంలో పడేస్తుంది. అందుకే సోర్స్ కోడ్ భద్రతను కఠినంగా తనిఖీ చేయాలని ఆదేశించింది. అంతేకాకుండా ప్రతి చెల్లింపు వ్యవస్థ ఆపరేటర్ ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన రెండు నెలల్లోపు వార్షిక సిస్టమ్ ఆడిట్ నివేదికను ఆర్బీఐకి సమర్పించడం తప్పనిసరి చేసింది. దీనివల్ల లోపాలు ఎప్పటికప్పుడు సరిదిద్దుతారు.

ప్రకృతి వైపరీత్యాలు లేదా ఊహించని సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తితే డిజిటల్ చెల్లింపులు ఆగిపోకుండా ఉండేందుకు ఆర్బీఐ ముందస్తు ఏర్పాట్లు చేసింది. ప్రతి ఆపరేటర్ తమ ప్రధాన డేటా సెంటర్‌కు భిన్నమైన భూకంప ప్రభావ ప్రాంతంలో ఒక డిజాస్టర్ రికవరీ కేంద్రం ఏర్పాటు చేయాలి. అంతేకాకుండా ఏడాదికి కనీసం రెండుసార్లు దీనిపై రికవరీ పరీక్షలు నిర్వహించాలి. దీనివల్ల ఎటువంటి విపత్కర పరిస్థితులు ఎదురైనా యూజర్ల సేవలు ఎక్కడా నిలిచిపోకుండా నిరంతరం కొనసాగుతాయి.

ఈ కొత్త నిబంధనలు నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, కార్డ్ నెట్‌వర్క్‌లు, పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, ప్రీపెయిడ్ పేమెంట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ జారీ చేసే సంస్థలు అన్నింటికీ వర్తిస్తాయి. ప్రస్తుతం పెద్ద, మధ్య స్థాయి చెల్లింపు సంస్థలకు ఈ నిబంధనలు ఇప్పటికే అమల్లోకి రాగా.. చిన్న సంస్థలకు మాత్రం 2028 ఏప్రిల్ 1 వరకు గడువు ఇచ్చారు.

Also Read : 14 ఏళ్ల వైవాహిక బంధానికి గుడ్ బై.. తమిళనాడు మంత్రి విడాకులు!